اصلاح و به‌نژادی دام

اصلاح و به‌نژادی دام

فرا‌تحلیل ارتباطات ژنومی کروموزوم X با مصرف و بهره‌وری خوراک و رشد در گاوهای گوشتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهیدباهنر، کرمان، ایران.
10.22034/bilj.2026.562023.1084
چکیده
این مطالعه با استفاده از رویکرد فراتحلیل، به شناسایی نواحی ژنومی مرتبط با صفات رشد و مصرف خوراک در کروموزوم X گاوهای گوشتی پرداخت. داده‌های ژنومی از 14 مطالعه GWAS منتشر شده بین سال‌های 2010 تا 2025 استخراج و با استفاده از دو روش فیشر و استوفر تحلیل شدند. نتایج سه ناحیه کلیدی در کروموزوم X، را شناسایی کرد: 18910-18915 کیلوباز، 28960-35668 کیلوباز، و 123875-123877 کیلوباز را شناسایی کرد که با صفات رشد ارتباط معنی‌داری دارند. ژن‌های کاندیدای شناسایی شده شامل TMLHE، CLIC2، ZNF75D، FAM122A و PIP5K1B بودند که نقش‌های حیاتی در متابولیسم انرژی، بیوسنتز کارنیتین، تنظیم سلولی و رشد ایفا می‌کنند. تحلیل شبکه تعامل پروتئینی نشان داد که این ژن‌ها در سه خوشه عملکردی اصلی، سازمان‌یافته‌اند: متابولیسم انرژی (TMLHE و CLIC2)، تنظیم عصبی-رفتاری (MAOA و MAOB) و تنظیم سلولی و رشد (ژن‌های خانواده MAGE و PRRG1) سازمان‌یافته‌اند. ژن TMLHE به‌عنوان ژن محوری کلیدی در بیوسنتز کارنیتین و اکسیداسیون چربی شناسایی شد که برای کارایی خوراک و متابولیسم انرژی حیاتی است. این فراتحلیل با افزایش قدرت آماری، امکان شناسایی اثرات ژنتیکی کوچک‌تری را، که در مطالعات منفرد قابل‌تشخیص نبودند، فراهم کرد. نتایج این مطالعه پایه‌ای برای مطالعات عملکردی بیشتر و کاربردهای عملی در برنامه‌های اصلاح نژاد گاوهای گوشتی فراهم می‌کند و می‌تواند به بهبود بهره‌وری اقتصادی و زیست‌محیطی صنعت گاوداری گوشتی کمک کند.
کلیدواژه‌ها