ارتباط چندشکلی‌های تک‌نوکلئوتیدی اگزون‌سه ژن‌لپتین با صفات لاشه در گوسفندان لری‌بختیاری و آمیخته زل‌-آتابای

عزیزی, پرویز; مرادی شهربابک, حسین; مرادی شهربابک, محمد; اصل زارع رازلیقی, زینب

doi:10.22034/bilj.2026.491919.1066

ارتباط چندشکلی‌های تک‌نوکلئوتیدی اگزون‌سه ژن‌لپتین با صفات لاشه در گوسفندان لری‌بختیاری و آمیخته زل‌-آتابای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

پرویز عزیزی ¹

حسین مرادی شهربابک ²

محمد مرادی شهربابک ³

زینب اصل زارع رازلیقی ¹

¹ 'گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

² گروه مهندسی علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

³ 'گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

10.22034/bilj.2026.491919.1066

چکیده

یکی از عوامل مهم در بهبود صفات رشد و تولید در گوسفندان، ژن لپتین است که نقش مهمی در تنظیم مصرف غذا، تعادل انرژی، باروری و فعالیت‌های ایمنی دارد. پس از وزن‌کشی و نمونه‌برداری، گوسفندان ذبح شدند و وزن دام در هنگام کشتار، وزن لاشه، بازده لاشه، وزن چربی درون شکمی، درصد چربی درون شکمی و اندازه بخش‌های گوناگون بدن اندازه‌گیری شدند. استخراج DNA از خون و ارزیابی کیفیت آن با روش اسپکتروفتومتری و الکتروفورز در ژل آگارز 1٪ انجام شد و پنج ژنوتیپ شناسایی شد. آنالیز واریانس صفات مربوط به فراسنجه‌های خونی، صفات بیومتری و وزن لاشه انجام شد(P < 0.05). نتایج نشان داد که جنسیت، سن و نژاد در سطح 5% تأثیرات معناداری بر صفات مختلف در گوسفندان لری‌بختیاری داشتند. جنسیت بر وزن زنده، دور گردن، دور سینه، قد و دور ران تأثیرگذار بود(P < 0.001) و میانگین دام‌های نر بیشتر از ماده‌ها بود. سن بر وزن زنده، دور شکم، دور بالا، میان و پایین دنبه و همچنین عرض بالا، میان و پایین دنبه و طول سمت چپ دنبه تأثیر داشت(P < 0.001). نژاد با درصد چربی درون شکمی و طول دم یا دنبه(P < 0.001) و با دور ران و قد(P < 0.05)رابطه معناداری داشت. در نژاد لری‌بختیاری، بیشترین تنوع ژنتیکی مشاهده شد و ژنوتیپ سوم بیشترین تأثیر را بر صفات مختلف داشت. در دام‌های آمیخته زل-آتابای، تنها ژنوتیپ‌های یک و دو مشاهده شدند که تأثیر معناداری بر قد دام داشتند (P < 0.05).

کلیدواژه‌ها

لپتین

اگزون سه

لری‌بختیاری

زل-آتابای

SSCP